Strona główna Kultura Czym był K.L.V. Lager Tremessen?

Czym był K.L.V. Lager Tremessen?

4266
31

Od niedawna jesteśmy w posiadaniu ciekawej, a jednocześnie zagadkowej pocztówki. Wysłana została w czasie II wojny, dokładnie 79 lat temu, 25 września 1943 r., z Trzemeszna do Berlina.

Jak wynika z niemieckojęzycznej treści korespondencji, nadawcą była młoda Niemka, która pisała do swoich rodziców w Berlinie. Sama widokówka jest dość znana, przedstawia widok naszego miasta z góry. Zdjęcie wykonano prawdopodobnie z wieży kościoła ewangelickiego.

Pod fotografią odręcznie napisano: „Zaznaczony na niebiesko krzyżyk wskazuje nasz pierwszy obóz”. Wspomniany krzyżyk naniesiony został na budynku szkoły, dzisiejszego Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych. Co zatem mieściło się w tym budynku? Częściowa odpowiedź znajduje się na odwrocie. Jako nadawca wpisana jest I. Bergmann, która podaje adres pobytu – K.L.V. Lager Tremessen.

Co oznaczał w takim razie ten tajemniczy skrót? Pochodzi od słowa Kinderlandverschickung. Tym terminem nazwano wielką akcję wysyłania dzieci i młodzieży niemieckiej z terenów zagrożonych nalotami alianckimi, w bezpieczniejsze wówczas rejony. Jak można przeczytać w dostępnych źródłach, działaniami tymi objęto co najmniej kilkaset tysięcy młodych Niemców.

Często wysyłani byli całymi klasami wraz z nauczycielami. Uchronienie deportowanych przed nalotami nie było oczywiście jedynym powodem utworzenia K.L.V. Drugim, a być może nadrzędnym celem, była edukacja w duchu narodowego socjalizmu. Stąd wielki nacisk na porządek, dyscyplinę i posłuszeństwo. Nauka obejmowała m.in. musztrę, gry terenowe i strzelanie, czyli to, co mogło przydać się w warunkach bojowych.
Jeden z takich obozów utworzony został w gmachu naszego przedwojennego gimnazjum.

Potwierdzeniem tej tezy jest wydarzenie sprzed kilkunastu lat. Do budynku szkoły (wówczas Zespół Szkół Gimnazjum i Liceum) zawitały trzy kobiety, uczestniczki K.L.V. Lager w Trzemesznie. Nawiązały kontakt z nauczycielem języka angielskiego Ryszardem Walterem, który oprowadził je po szkole i mieście. Jak wspominały, miały wówczas po 11-13 lat. Były tu zakwaterowane oraz uczęszczały na lekcje ze swoimi koleżankami z klasy.

Przekazały też 3 zdjęcia, które pochodzą z tego okresu i jak mówiły, były zrobione w Trzemesznie. Publikujemy je poniżej. Jedno z nich nietrudno rozpoznać jako zrobione na boisku szkolnym, od strony dzisiejszego łącznika z salą gimnastyczną.

Jak mówiła jedna z kobiet, szczególnie tragicznie wspominała wyjazd z Trzemeszna. Odbywał on się w zupełnie innych warunkach niż przyjazd. Mimo zimy, dzieci z nauczycielami ulokowano w odkrytych wagonach i w ten sposób wyjechały w rodzinne strony. Działo się to w pośpiechu przed zbliżającym się już frontem wschodnim.

Czy była to jedyna tego typu placówka w Trzemesznie? Prawdopodobnie nie. W zbiorach trzemeszeńskiego muzeum regionalnego znajduje się pocztówka z widokiem domu przy dzisiejszej alei K. Szymańskiego. Podpisana jest jako Tremessen Hitler-Jugend-Schule. Na balkonie widać stojące kobiety (dziewczyny). Biorąc pod uwagę, że K.L.V. Lager działały w ścisłej współpracy z Hitler Jugend można przyjąć, że było to miejsce o podobnym charakterze.

Nie ma na to oczywiście jednoznacznych dowodów. Do takich wniosków może jednak prowadzić też zapisek na widokówce – „nasz pierwszy obóz”. Wynika z niego, że autorka korespondencji mieszkała w tym czasie już w innym miejscu, ale nadal w Trzemesznie.

Jakie jeszcze placówki szkolne istniały w czasie wojny w Trzemesznie? Na ich ślad natrafił dr Andrzej Leśniewski. Jesienią 1941 roku dziennik Litzmannstädter Zeitung donosił, iż w Trzemesznie otwarto szkołę rolniczą dla dziewcząt. Z kolei w inowrocławskim Archiwum Państwowym zachowały się akta sprawy karnej Niemki, Ireny Pohl, którą sądzono przed trzemeszeńskim sądem za ucieczkę z kursu pielęgniarek.

Bliższe dane na te i inne tematy będzie można znaleźć w przygotowywanej, drugiej części książki o II wojnie światowej w Trzemesznie, pod redakcją A. Leśniewskiego.

Do wspomnianych zdjęć załączamy polską wersję korespondencji na pocztówce. Przetłumaczył ją Krzysztof Tomala – tłumacz języka niemieckiego. Można ją pobrać |TUTAJ|.

31 KOMENTARZE

      • Potrafie, oczywiście. Przede wszystkim nie operujesz nigdy rzeczowymi argumentami, a inwektywami. Nie wiem ile razy użyłeś słowa folksdojcz gdy brakło ci argumentów, ale pewnie prawie tyle razy co TVPis „nur fur deutschland”. Wiem, że z drugiej strony też padają podobne epitety, ale bywały tez rzeczowe argumenty. Wtedy udajesz, że ich nie widzisz i nie odzywasz sie. Stosujesz typowo pisowskie triki, czyli ciągłe straszenie kims i przekonywanie, że tylko jedynie słuszna partia może nas przed tym ochronić. Mógłbym pisać jeszcze, ale szkoda mi na ciebie czasu.

  1. Bardzo ciekawa historia. Moi dziadkowie opowiadali mi jak było gdy zostali wywiezieni do Niemiec, jak zachowywali się tam mieszkający Niemcy (było to przy granicy z Francją), jak wchodziły tam wojska alianckie, jak wracali do Polski. Tego w podręcznikach do historii dzieci się na pewno nie dowiedzą.

  2. Dzięki za kolejną odkrytą małą, a za razem wielką historię naszego miasta. Determinacja, poświęcenie wolnego czasu zasługuje na inne komentarze niż powyższe. Powodzenia w dalszym tropieniu nieznanych kart przeszłości:)

  3. Wielka Brytania opuściła ten eurokołchoz i jakoś nie słyszałem, aby zbankrutowała. Co więcej nie muszą podporządkowywać się tej szwabskiej dyktaturze. A dla tych, którzy tak płaczą, że UE daje nam jakieś pieniądze. UE nie ma żadnych swoich pieniędzy! Jest to jedna wielka ściepa z podatków Europejczyków (w tym Polaków), która później jest dzielona przez brukselsko-szwabskich biurokratów. Pieniądze biorą się z PRACY a nie dotacji!!! Zapamiętajcie to raz na zawsze!

    • juz tak nie pluj jadem na Bruksele jakos Belgia, Holandia i inne kraje zyja sobie dobrze jak chcesz zrobic druga Ukraine z Polski to jedz od razu na ukraine skoro tak tesknisz za Putinem. A Dlaczego Pieskow Rzecznik Kremla mowil ze czas rozgromic Nato i zacznie od Polski ??? realizują plan Putinowski ! przejrzyjcie na iczy niz bedzie za pozno

      • Co ma wspólnego NATO z tym euro kołchozem? Pochwal się swoją wiedzą na ten temat.
        NATO to sojusz obronny, który gwarantuje bezpieczeństwo militarne Polski.
        A co gwarantuje ten eurokołchoz?

    • Gmina Nowy Targ wyłaczy oswietlenie uliczne , rachunki wzrosły o 700 procent. w 2019 PiS mial tam 69 proc. poprarcia

      – teraz zacznie sie szaber i włazenie do domów brawo i to nei unii wina bo Orlen przed chwila krzyczal ze ma historyczne tak wielkie zyski to skoro spolki skarbu maja tak wielkie zyski to nie moga obnizyc ich zeby nam zylo sie taniej ? po co robic benzyne po 6 -7 zl ? lepiej nie miec gigantycznych zyskow a dac ludziom taniej ? Cos tu nie gra radze pomyslec i nie sluchac Antylewaka

      • Ja nikomu nic nie narzucam. Każdy ma swój rozum i powinien wiedzieć czy lepszy dla niego jest byt w silnej i niezależnej Polsce czy w zależnej od szwabów kolonii. Przypomnę tobie, że nie kto inny jak twój idol Tusk chciał „dobrych relacji z Rosją taką jaka ona jest”. No to masz swojego wodza, który jakoś we wszystkim się mylił i stał naprzeciw interesom Polski i Polaków.
        Popierał Nord Stream I i II.
        Był przeciwko Baltic Pipe
        Był przeciwko przekopowi Mierzei Wiślanej
        Był za zwijaniem polskiego wojska
        Był za likwidacją polskich kopalni
        Był za otwarciem granic dla emigrantów z dalekiego wschodu.
        To jest cały twój Tusk. Nie ma to tamto. Polska za jego (nie)rządu dążyła do kolonii germańskiej.
        Podaj choć jeden projekt geopolityczny, który był korzystny dla Polski a który on wymyślił i zrealizował. Chociaż jeden.

    • Szanowni czytelnicy niech wybrzmi doniosłość artykułu:
      Odkryciem redaktora jest nowe objaśnienie skrótu „K.L.V. Lager Tremessen”.
      Przypomnę, wcześniej wiedzieliśmy o stemplu podobnej treści z dopiskiem „Bahnstation Tremessen”. Przez lata powtarzana teza została sfalsyfikowana. Poszerzono nam wiedzę historyczną opisującą nasze dzieje. Redaktorze Szacun.

  4. Brawa dla Włochów, którzy pokazali dziś 🖕 lewackiemu eurokołchozowi i tej szwabce, która myślała, że swoją wypowiedzią przestraszy naród włoski. Brawo!

    • Super koalicja- 86 letni staruszek, który musi uważać przy uśmiechu, żeby mu twarz bo operacjach się nie rozsypała no i ta bunga-bunga😉😉. Ten kumpel bandyty putina, którego super pogonił Prezydent Przemyśla👍👍

  5. Gratulacje dla tych ,którzy potrafią wyszukać takie ciekawe informacje .Trochę się interesuję historią Trzemeszna ,ale o tym nigdy nie słyszałem.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here