Z końcem czerwca zakończono w Trzemesznie realizację projektu „Przywracanie pamięci o trzemeszeńskich Żydach”, dofinansowanego kwotą 11.000 zł przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Jego głównym celem było symboliczne i materialne upamiętnienie społeczności żydowskiej, która przez ponad sto lat współtworzyła historię miasta, aż do tragicznego końca w czasie II wojny światowej.
Beneficjentem grantu była Biblioteka Publiczna Trzemeszna, a jego głównym realizatorem Urząd Miejski Trzemeszna. Pracami zespołu kierował Dariusz Jankowski.
W ramach projektu powstała tablica pamiątkowa, która została zamontowana 15 października 2024 roku na pomniku znajdującym się na Cmentarzu Żydowskim w Trzemesznie. Treść tablicy została przygotowana w trzech językach: polskim, angielskim i hebrajskim, aby stałą się czytelnym znakiem pamięci także dla osób odwiedzających miasto spoza Polski. Podkreślono w niej, że większość ostatnich przedstawicieli społeczności żydowskiej w Trzemesznie padła ofiarą Holokaustu, a miejsca ich śmierci pozostają nieznane. Żadne z tych osób nie posiada indywidualnego grobu.
„Jako potomkowie ich sąsiadów, przywracamy pamięć o tym miejscu” – głosi zapis na tablicy, sygnowany przez mieszkańców Trzemeszna.
Integralną częścią projektu było również przygotowanie i wydanie publikacji pt. Przywracanie pamięci o trzemeszeńskich Żydach. Książka zawiera informacje o lokalnej synagodze, ostatnich osobach wyznania mojżeszowego zamieszkujących Trzemeszno, historii cmentarza oraz działaniach współczesnych zmierzających do jego ochrony i oznakowania. Znalazły się w niej również fragmenty dotyczące zniszczenia cmentarza i synagogi przez Niemców oraz relacja z budowy pomnika i lapidarium.
W projekt zaangażowani byli: Dariusz Jankowski, redaktor naczelny publikacji oraz Agnieszka Kostuch, Katarzyna Sudaj, Renata Pałucka, Edyta Kubiak (foto), Monika Nowicka, dr Andrzej Leśniewski, Marceli Konieczny. Książka ma wymiar edukacyjny – publikacja trafi do szkół, bibliotek, instytucji kultury i organizacji zajmujących się ochroną dziedzictwa. Po wakacjach planowane jest zorganizowanie spotkania promujące to wydawnictwo.
Projekt jest symbolicznym zwieńczeniem ponad czteroletnich działań na rzecz uporządkowania i oznakowania cmentarza żydowskiego, który dziś – dzięki tym staraniom – znów staje się miejscem obecnym w krajobrazie miasta i jego pamięci.
R. Pałucka / Urząd Miejski Trzemeszna
nie ma o czym pamiętać szkoda kasy na uwczesnych zbrodniarzy…
1. ad. „uwczesnych zbrodniarzy” [cytuję dosłownie, z błędem] – czyli kogo ma pan/pani na myśli?
O historii społeczności żydowskiej w Trzemesznie może pan/pani przeczytać na stronie: https://zydzi-trzemeszno.pl/historia-spolecznosci/
Książka powstała m.in. po to, żeby odkłamać wciąż funkcjonujące stereotypy, przekłamania itp. nt. tej właśnie społeczności.
2. ad. „szkoda kasy” – publikacja jest owocem pracy pro bono kilku osób. Koszt wydruku został pokryty z grantu otrzymanego ze Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Stowarzyszenie to pozyskuje fundusze przede wszystkim od osób pochodzenia żydowskiego.
Żydzi zakazali pokazywania prawdy o sobie. Zaatakowali Palestynę. Do tej pory w samej Palestynie zginęło ponad 60.000 ludzi – słownie sześćdziesiąt tysięcy, a dzieci w tych sześćdziesięciu tysiącach było 20.000 – słownie dwadzieścia tysięcy. Mają podobno najlepszy wywiad na świecie. Dlaczego to piszę ? Doskonale wiedzieli że będzie atak Hamas -u z dokładnością do minuty. Być może sami sprowokowali ten atak dzięki któremu mogli 😡 zaatakować Palestynę. 60.000 ludzi których zabili nie Izraelczycy tylko Żydzi. Zamordowali ich z zimną krwią. To byli tak zwani zwykli ludzie. Dzisiaj przypuścili atak na Iran . Ot tak, poprostu. Oczywiście Żydzi mają w tym cel. Przez kilka lat karmili nas papką jacy to ci muzułmanie są źli , okrutni. Trzeba ich wyeliminować z życia społecznego..Nie popieram ataków które wywołali muzułmanie. Mam na myśli np. wjechanie ciężarówką w tłum ludzi. Oni poprostu się mścili za to że niestety wojska z krajów chrześcijańskich zabijały ich braci , siostry, rodziców, dzieci. Dokładnie tak samo było podczas drugiej wojny światowej. Dla Polaków każdy Niemiec był tym złym. Niestety, przyznać trzeba że wśród tych najeźdźców niemieckich, czy wogole wśród społeczności niemieckiej byli ludzie mówiąc potocznie normalni. Dzisiaj, kiedy Żydzi wywołują trzecią wojnę światową, my mamy stanąć u ich boku i im pomagać ? W imię czego ? https://youtu.be/BHVsmsPoKUs?si=UXIfhmwVnLN8Ll9g Tutaj macie filmik który jednym przypomni, a drugim uświadomi że jednak ci muzułmanie przedstawiani przez Żydów jako zło tego świata wcale tacy nie są. Niedowiarkom proponuje przeczytać książki na temat Jedwabnego aktorstwa Wojciecha Sumińskiego. To tak na początek. Ja kiedyś, parę lat temu także uważałem że muzułmanie są źli. Na szczęście lubię głębiej sięgnąć do tematu , połączyć kropki, analizować, wyciągać wnioski. Wiecie co mi wyszło ? Prawda , ta wlasciwa. Niestety społeczeństwo jest bardzo podatne na informacje z zakłamanych , fałszywych, często przekupionych stacji telewizyjnych gdzie prawdę 😡 tą jedną, jedyną przekazują tak zwane autorytety. Na szczęście prawda zawsze się obroni. Dlaczego mamy czcić naród dla którego jedynym Bogiem jest pieniądz i władza absolutna ? Pozdrawiam i życzę miłego dnia albo wieczoru.
Powtórzę: To obrzydliwe wykorzystywać tragedię ludzi ze Strefy Gazy do wyszydzania społecznej pracy na rzecz pamięci o ofiarach Holokaustu. Ani oni, ani ich przodkowie nie mają nic wspólnego ze współczesną polityką. Może pan/pani „zbierać materiały” na każdy temat, a jeszcze lepiej zaangażować się na rzecz pomocy ofiarom współczesnych wojen, na rzecz pokoju w ogóle. I proszę nie wstydzić się głosić swoje poglądy pod imieniem i nazwiskiem.
https://youtube.com/shorts/zGJ9HX6pu6E?si=Qu6qaEAeJhlIQfmn Jeden z filmów ukazujący prawdę.
Dzięki Bogu ,ze sa jeszcze logocznie myslacy Polacy.Bialy to bialy,zlo to zlo.Prawda to prawda ,a nie polprawda,tez prawdai i jak to mowil znany ksiadz,gowno prawda ! Izrael powstal dzieki pozutywnemu nastawieniu Palestyny ,ktora uzyczyka im swojego terytorium na założenie Panstwa.Teraz Im dziękują za Ich empatię Podobnie jest z Ukrainą,ktora nie moze sie zdobyc na slowo” przepraszam, ,za Wołyń i”dziękuję,za obecnie udzielana pomoc! Wdzystko na temat.Trzemesznianin z Krakowa
Właściwie taka strona int. 🤔
„O historii społeczności żydowskiej w Trzemesznie może pan/pani przeczytać na stronie: https://zydzi-trzemeszno.pl/historia-spolecznosci/ ”
może mieć swoje pozytywy . na tyle co udało mi się na szybko przejżeć. Gdyby było podkreślone DOBITNIE, że było u nas wielu Żydów bo dobrze się tu czuli i byli akceptowani, a zbrodni dokonywali Niemcy całej dyskusji poniżej w komentarzach by nie było. 🤷♂️
przejrzeć.🤦♀️🤦🤦♂️🤷♂️
Dokładnie Braun by Wam powiedział co myśli o tych Waszych pomysłach.
Ważniejsze jest wspominanie Polaków na Kresach lub uświadamianie mordów Ukraińskich na Polakach.
Ofiary każdego totalitaryzmu, ludobójstwa są godne upamiętnienia. Żydzi, którzy mieszkali w Trzemesznie po 1918 r. do 1939 r., byli obywatelami Polski.
Czas zbierać materiały o strefie gazy może gmina żydowska da grant ? A nie sorry prędzej zamkną usta tymi pieniędzmi
To obrzydliwe wykorzystywać tragedię ludzi ze Strefy Gazy do wyszydzania społecznej pracy na rzecz pamięci o ofiarach Holokaustu. Ani oni, ani ich przodkowie nie mają nic wspólnego ze współczesną polityką. Może pan/pani „zbierać materiały” na każdy temat, a jeszcze lepiej zaangażować się na rzecz pomocy ofiarom współczesnych wojen, na rzecz pokoju w ogóle. Matka Teresa mówiła, żeby pokój należy budować od własnego domu.
Droga pani. nie znamy się. nie mam zdania jeśli chodzi o to czy istotne jest aż tak upamiętnianie społeczności żydowskiej w Trzemesznie – może to dobrze może nie. Bo zawsze można znaleźć pewnie istotniejsze cele na rzecz lokalnej społeczności współczesnej na które można poświęcić czas i energię.
Wydaje mi się jednak, że sporo ludzi jest zmanipulowanych informacjami medialnymi z początku lat 2000 (i to wywołuje emocje naszej strony) kiedy to wypłynęła kwestia Jedwabnego. po publikacji mało wiarygodnej książki Grossa „Sąsiedzi”. Również dostępna w trzrmeszeńskiej bibliotece. wielu twierdzi, że jesteśmy jako Polacy wmanipulowywani systemowo jako sprawcy zbrodni na Żydach dla jakichś korzyści finansowych.
Dyskusja jest potrzebna. na spokojnie warto zawsze się chociaż zapoznać z argumentami drugiej strony. Nieprawdaż? a nie od razu się oburzać – jak Pani sądzi?
tutaj np. wywiad (z kanału dziennikarza Sumlińskiego) z panią prof. jedną z kierujących pracami archeologicznymi w Jedwabnem. Opowiada jak strona żydowska przeszkadzała w badaniach i dlaczego. Jest bardzo ciekawy. Proszę się zapoznać jeśli czas pozwoli.
P.S. książki Sumlińskiego powrót do Jedwabnego również dostępne w trzemeszeńskiej bibliotece.
wywiaz z panią prof. Małgorzatą Grupą
https://youtu.be/as570RmEdc0?si=dkFMaz2LP6nRgjXZ
książki Sumlińskiego są dostępne w bibliotece trzemeszeńskiej „Powrót do Jedwabnego” cz.1,2,3 / ma też swók kanał na YT.
Warto się skonfrontować – dla jasności umysłu. Tradycyjne media to niestety duuużo propagandy obojętnie czy jesteś bardziej TVRepublika czy TVN
„Dopóki walczysz jesteś zwycięzcą” św Augustyn
sumliński ? ale masz autorytet pisowca
Sumliński przegrał proces gdzie zarzucano mu plagiat i oszustwa historyczne
obejrzyj film na youtube pt: „Sumliński prawomocnie przegrał z Pińskim! Kłamca, złodziej, oszust, plagiator nie przekonał sądu.”
kolejny aurtorytet pisowca w sądzie przegral a wy sie pasjonujecie typem co wam wciskal kit
słucham różnych kanałów ,a Ty jak widzę tkwisz na tym jednym kanale Pińskiego.pan Sumliński wszędzie to opowiada o tych procesach gdy go zapraszają na inne kanały i zawsze twierdzi, że frakcja PiS również go zwlacza. PiS raczej z Żydami nie chce zadzierać. pewnie dlatego , że nie da się toczyć walki na wszystkich frontach. I szczerze mam wiedzę o istnieniu tego dziennikarza dopiero od niedawna. nie sądzę, żeby Sumliński był czyimś sługusem też to zawsze mówi ale wydaje mi się, że wiem, że Piński jest sługusem strony postępowo-globalistycznej. ale kto ma czas to analizować – zawsze pytanie kto komu uwierzy.
przegrl sprawe w sadzie ? przegral tu nie o kanal chodzi a o prawde – ja rozumiem ze chcesz mydlic polakom oczy ale kazdy kto ma rozum liczbę bestii przeliczy – biblia mowi zeby weryfikowac a nie slepo wierzyc
Sumlinskiemu udowodnili plagiaty i klamstwa w sądzie a ludzie głosujący na pis na tym forum wyjeżdzaja z textem ze na kanale pinskiego to powiedziano – jakim idiotą trzeba być zeby nie rozumieć ze to decyzja sądu byla po weryfikacji dowodowej ? Dlatego wlasnie Putin was rozgrywa jak chce za pomocą straszenia migrantami i niemcow w internecie bo jestescie podatni i nie sprawdzacie
Pani Agnieszko ma pani ogromną amnezję i przypomnę, że co roku jak są uroczystości upamiętniające ofiary holokaustu w Polsce to zawsze POLSKĘ się obraża i polaków i to jest właśnie obrzydliwe. Obrzydliwe jest to, że jest to że izrael napadł i morduje biednych ludzi, dzieci i to jest właśnie obrzydliwe. Niczym ideologicznie nie różnią się od Putina, są agresorami
Tak jak na Rosję nakłada się niepamięć tak samo powinno być z Izraelem
Dlaczego nadal nie chce pan/pani głosić swoich poglądów pod imieniem i nazwiskiem?
Nie wiem jak pan Anonim z flagą🇵🇱 i bez ale ja akurat piszę pod nazwą troll ponieważ jestem nikim i nikim chcę pozostać. mam swoje fajne życie i nie chcę mieć łatki osoby, która wymądrza się w internecie nie pytana 😀
mam takie chore hobby, że interesuję się polityką krajową i zagraniczną🤣 a to niestety/stety często ma związek z historią, którą znam mało. A czasu na naukę już teraz brak.
ubolewam na czytanie też mało , pozostaje YT, którego można słuchać w czasie innych zajęć (nie umysłowych).
jeśli chodzj o artykuł powyżej można docenić publikację książki za cytuję:
„działaniach współczesnych zmierzających do jego ochrony” pokazuje to, że Polacy potrafią się zachować.
To banał co napiszę ludzie są różni i Żydzi i Muzułmanie różnych narodowości i Polacy ale z tego co mi wiadomo we współczesnym świecie ginie w ludobójstwach na tle wyznaniowo-etnicznym najwięcej Chrześcijan. (np. Nigeria) – mogę podesłać źródła.
gratuluję odwagi pisania pod nazwiskiem
wywiad z panią prof. która była jedną z kierujących pracami wykopaliskowymi w Jedwabnem https://youtu.be/as570RmEdc0?si=RdGpNyOQ8dDZ6pVL
dyskusja jest potrzebna, a nie zamykanie się w swoich osądach.
trochę można się stąd domyślić z tego wywiadu dlaczego niektórych tak drażni nadmierne epatowanie Holokaustem na Żydach. historia nie jest taka, że jedni są dobrzy drudzy źli. Pewnie dzisiaj moglibyśmy to zobaczyć na przykładzie Bliskiego Wschodu. gdyby media nie mydliły nam oczu.
Pani Agnieszko szkoda Pani energii na dyskusję z wszystko wiedzącymi. Każda wojna jest zła bo giną na niej niewinni ludzie a ci którzy do niej doprowadzili siedzą sobie bezpiecznie w schronach i wysyłają kolejnych na śmierć w jakieś tam imię. Zawsze warto poznawać historię, najlepiej jeśli to możliwe to od żywych świadków bo każde medium przekazuje swoją wersję i swoją interpretację YT też. Pozdrawiam
Prosze jechać do Jedwabnego i porozmawiac z tamtejszą żyjącą i pamietającą wojnę ludzmi , oczka się otworzą .Pózniej będzie za pózno, bo bedzie można wszystko na ech i och mówic ,nikt nie potwierdzi
Zgadzam się, że zawsze warto poznawać historię ale nie należy przedstawiać ja w taki sposób że żydzi nie wiadomo co w naszą kulturę wprowadzali, że gdyby nie oni to… Fakt jest taki, że czas pokazał że Izrael niczym nie różni się od podejścia Niemiec z 39 czy Rosji w stosunku do Ukrainy – są zwykłymi zwyrodnialcami którzy mordują ludzi.
I nie należy ich gloryfikować to sa zwykli bararzyńcy nie różniący sie od niemców z 39
Jeśli uważnie przeczytałeś artykuł to wiesz, że ten projekt dotyczy dawnych lat do II wojny światowej a nie teraźniejszości. Mam nadzieję, że wiesz o istnieniu gett i obozów koncentracyjnych i kto w nich ginął. Ich kultura odcisnęła swoje piętno i można je zobaczyć w całej Polsce. Trzeba tylko chcieć.
***** ***