Karmił lepiej psa niż Polaków 

Reklama

Dziś mija 86. rocznica wkroczenia Niemców do Trzemeszna. Przy tej okazji chcemy Wam przybliżyć sylwetkę jednego z hitlerowców zamieszkujących Trzemeszno, który zasłynął ze szczególnego okrucieństwa wobec Polaków. Ta historia pokazuje, w jakich warunkach przyszło żyć Polakom, w tym trzemesznianom, w okresie niemieckiej okupacji. 

Robert Schröder zamieszkiwał w naszym mieście już przed wojną. Należał do majętnych mieszkańców, gdyż prowadził tu działalność gastronomiczną. Był to hotel i restauracja Schwarzer Adler (Czarny Orzeł). Na jego miejscu stoi obecnie Dom Kultury. 

W czasie okupacji zatrudniał jako służbę miejscowych Polaków. Udało nam się dotrzeć do relacji bezpośrednich świadków, którzy zeznawali w toczących się po wojnie śledztwach, dotyczących zbrodni niemieckich. 

Jednym z przesłuchanych był Wincenty Różański, zatrudniony o Schrödera jako stołowy (kelner). Jak zeznał, jego pracodawca ubliżał na każdym kroku ludności polskiej, swoich pracowników wyzywał od polskich świni, macior, złodziei. Niemieckim gościom opowiadał często, że polskie władze gnębiły przed wojną Niemców m. in podatkami. 

Szykany wobec Polaków nie ograniczały się tylko do słów. „Kilka razy dziennie popychał mnie i bił, wykrzykując przy tym, że Polska już nigdy powstania nie zrobi i Polski już nie będzie” – relacjonował przesłuchującym W. Różański. Schröder skarżył na niego też niemieckiej policji, która kilkakrotnie go pobiła.  

Kazimiera Szymańska pracowała jako kucharka. Zeznała, że Schröder już przed wojną bardzo podkreślał swoją odrębność narodową. W czasie okupacji brał czynny udział w wysiedleniach Polaków, a następnie przejmował ich mienie. Ona również potwierdziła, że dopuszczał się on pobić zatrudnionych u niego osób. 

Anna Olszewska pracowała w hotelu jako pokojówka. Według jej relacji Schröder nie tylko bił i ubliżał Polakom, ale także głodził. Służba dostawała tylko resztki jedzenia, najczęściej zepsute i spleśniałe. Nawet skromne racje żywnościowe, przysługujące Polakom na podstawie specjalnych kart, były im zabierane. Na bardzo dobre jedzenie mógł za to liczyć pies Niemca, któremu nie szczędzono dobrego pożywienia. 

Polakom dokuczała również żona restauratora. Według A. Olszewskiej pluła ona jej w oczy i wielokrotnie biła. 

Jak można przeczytać w książce Andrzeja Leśniewskiego „II wojna światowa w Trzemesznie. Tom I”,  Schröder już przed wojną podejmował się antypolskich działań Był łącznikiem pomiędzy tutejszymi działaczami niemieckimi, a Rzeszą Niemiecką. W budynku jego hotelu, zaraz po wkroczeniu Niemców, urządzono siedzibę władz wojskowych miasta oraz sądu doraźnego. 

Jak większość tutejszych Niemców, zdołał uciec przed zbliżającym się frontem. Nigdy nie poniósł odpowiedzialności za swoje czyny. 

Materiały śledztwa, z których korzystaliśmy, znajdują się w archiwum poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Z tego źródła pochodzi również zdjęcie Schrödera z rodziną i psem. 

Pocztówki z widokiem hotelu stanowią własność Rafała Nawrockiego. Na drugiej z nich, mężczyzna stojący na schodach z psem, to prawdopodobnie również Robert Schroder.

Reklama