Szybkie jedzenie stało się nieodłącznym elementem współczesnej kultury kulinarnej i zmieniło nawyki żywieniowe milionów Polaków w ciągu ostatnich dekad. Choć początkowo hamburgery i frytki były dla nas symbolem zachodniego luksusu i nowoczesności, dziś stanowią codzienność, w której tradycyjne zapiekanki walczą o miejsce obok światowych gigantów fast foodowych.
Historia fast foodów w Polsce
Początki fast foodów w Polsce sięgają lat 80. Wtedy pojawiły się pierwsze budki z jedzeniem na wynos oferujące zapiekanki i hot dogi. Prawdziwa magia fast foodowa zadziała się jednak 17 czerwca 1992 roku, gdy w warszawskim Sezamie otwarto pierwszą w Polsce restaurację McDonald’s. Tą datę uznaje się za oficjalny początek ery fast foodów w naszym kraju.
Warto zaznaczyć, że hamburgery były obecne w Polsce już wcześniej dzięki rodzimej sieci Mr Hamburger z Chorzowa, działającej co najmniej dwa lata przed wejściem amerykańskiego giganta. Lata 90 przyniosły prawdziwe zachłyśnięcie się zachodnią kulturą jedzenia, gdy Polacy, chcąc być bardziej „amerykańscy”, coraz częściej zaczęli stołować się na mieście.
Jakie są fast foody?
Fast foody to rodzaj gastronomii oferujący szybkie posiłki, które klienci mogą spożyć bezpośrednio w lokalu lub zabrać na wynos. Koncept ten narodził się w Stanach Zjednoczonych i szybko rozprzestrzenił się na cały świat.
Kluczowymi cechami restauracji typu fast food są:
- Ustandaryzowane menu – identyczne we wszystkich lokalach danej sieci
- Ekspresowa obsługa – często z gwarancją czasu przygotowania posiłku
- Przystępne ceny – znacznie niższe niż w tradycyjnych restauracjach
- Wystrój wnętrz – rozpoznawalny dla klientów niezależnie od lokalizacji
Największe sieci fast food działające w Polsce:
- McDonald’s to największa i najbardziej rozpoznawalna sieć fast food na świecie. Wyróżnia się charakterystycznym logo – tzw. „Złote Łuki”. Flagowymi produktami są Big Mac, McRoyal, frytki oraz lody McFlurry, które stały się ikonami popkultury. Sieć słynie również z konsekwentnego podejścia do standaryzacji – hamburger Big Mac smakuje tak samo w Warszawie, Tokio czy Nowym Jorku.
- KFC (Kentucky Fried Chicken). Sieć specjalizuje się w daniach z kurczaka, przygotowywanych według ściśle strzeżonej tajnej receptury (mieszanka 11 ziół i przypraw), opracowanej przez założyciela Colonela (pułkownika) Harlanda Sandersa. Charakterystycznym elementem jest wizerunek założyciela, pułkownika Sandersa, widniejący na każdym lokalu. W menu KFC znajdziemy kubełki z kawałkami kurczaka, kanapki, wrapy oraz zestawy obiadowe, które cieszą się popularnością szczególnie wśród młodszych konsumentów.
- Burger King jest globalną siecią znaną z grillowanych burgerów. Wyróżnia się hasłem „Have it your way” (Miej to po swojemu), co zachęca do personalizacji zamówień. Specjalizuje się w unikalnej metodzie przygotowania mięsa na ogniu (flame-grilled). Flagową kanapką jest Whopper – burger o charakterystycznym, dymnym smaku, który stał się symbolem marki. Burger King stawia na większe porcje niż konkurencja, co przyciąga klientów poszukujących bardziej sycących posiłków.
- Subway to sieć oferująca kanapki typu submarine (podłużne kanapki w bagietce), przygotowywane na oczach klienta według jego indywidualnych preferencji – jest to alternatywa dla klasycznych burgerów. Charakterystycznym elementem jest świeżo wypiekane na miejscu pieczywo oraz możliwość personalizacji każdej kanapki poprzez wybór rodzaju pieczywa, dodatków, warzyw i sosów. Subway reklamuje się jako zdrowsza alternatywa wśród sieci fast food, oferując kanapki z mniejszą zawartością tłuszczu.
- Pizza Hut jest jedną z największych sieci pizzerii na świecie. Oferuje różne rodzaje pizzy oraz dania towarzyszące. Marka wprowadziła koncept pizzy jako fast foodu dostępnego dla masowego odbiorcy. Pizza Hut oferuje również inne rodzaje ciast, w tym cienkie włoskie oraz z nadzieniem w brzegach, a także makarony, przystawki i desery, tworząc kompleksowe menu.
Które fast foody są najpopularniejsze?
Hamburgery zajmują niekwestionowane pierwsze miejsce wśród najpopularniejszych dań typu fast food. Jest to potwierdzeniem ogromnego sukcesu sieci takich jak McDonald’s, które całkowicie zmieniły polski rynek gastronomiczny. Dania z kurczaka, szczególnie w wersji panierowanej, stanowią drugą najchętniej wybieraną kategorię szybkich posiłków.
Zapiekanki, będące polskim wkładem w kulturę szybkiego jedzenia, utrzymują silną pozycję na rynku od lat 80, gdy stanowiły rodzimą alternatywę dla zachodnich fast foodów. Do grona najpopularniejszych fast foodów w Polsce, dołączył także kebab stając się nieodłącznym elementem miejskiego krajobrazu kulinarnego.
Czy jedzenie fast foodów jest zdrowe?
Jedzenie fast foodów nie jest zalecane jako podstawa codziennej diety, ponieważ większość takich posiłków zawiera wysoką ilość tłuszczów nasyconych, soli i cukrów prostych przy jednoczesnym niskim poziomie błonnika i mikroelementów.
Regularne spożywanie hamburgerów, frytek czy panierowanych dań z kurczaka może przyczyniać się do rozwoju nadwagi, otyłości oraz chorób cywilizacyjnych takich jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie czy choroby serca.
Okazjonalne wizyty w restauracjach typu fast food nie stanowią poważnego zagrożenia dla zdrowia, pod warunkiem że podstawę diety stanowią pełnowartościowe posiłki bogate w świeże warzywa, owoce i pełne ziarna.
Warto zauważyć, że współczesne sieci fast food coraz częściej wprowadzają do menu zdrowsze opcje, takie jak sałatki, dania z grillowanym mięsem czy opcje wegetariańskie, jednak nadal stanowią one zdecydowaną mniejszość w porównaniu do klasycznych, wysokokalorycznych pozycji.
artykuł partnera
