O trzemeszeńskim gimnazjum słów kilka

0 Flares Facebook 0 Google+ 0 Filament.io 0 Flares ×

Jutro przypada 155. rocznica wymarszu trzemeszeńskich gimnazjalistów do Powstania Styczniowego. Z tej okazji chcemy przybliżyć fragmenty tekstu, jaki ukazał się w Gazecie Toruńskiej w 1872 roku. Na pierwszy rzut oka artykuł może wydawać się zupełnie nie związany z tematem.

Sprawa dotyczy bowiem otwarcia gimnazjum w Wągrowcu, a o trzemeszeńskiej wyprawie nie ma w nim ani słowa. Można z niego jednak wyczytać, jak postrzegana była trzemeszeńska szkoła, jej kadra i uczniowie w Wielkopolsce, a także poza nią.

“Gimnazyum w Wągrowcu, do którego otwarcia tak nieskoremi okazywały się sfery rządowe, przychodzi nareszcie do skutku. Dziś właśnie Wągrowiec zapisuje w kronice swej uroczystość dotychczas u siebie nieznaną, dziś odbywa się akt otwarcia gimnazyum Wągrowieckiego. […] Ale niestety! Nie przywiązujemy zbyt wielkich nadzieji do uroczystego aktu. Spójrzmy na mężów, którzy inaugurują akt otwarcia gimnazyum wągrowieckiego.

Spójrzmy na tych, którzy mają prowadzić powierzoną sobie młodzież, po największej części polską, na szczyty Parnasu, na tych Prometeuszów, którzy ogniem wiedzy z nieba wziętym oddzielać mają młode pokolennie nasze; przysłuchajmy się, jakim to językiem posługują się uczestnicy dzisiejszej uroczystości. Są to posłańcy tych mężów z Berlina, którzy zapowiedzieli zagładę narodowości naszej. […] Nauczyciele sprowadzeni z ostatnich niemieckiej ojczyzny krańców, dla których ojczysty, młodzieży sobie powierzonej język jest chińszczyzną, a język niemiecki użyty w szkołach ma być narzędziem do wynarodowienia młodzieży naszej. […]

Gimnazyum w Wągrowcu staje poniekąd na gruzach gimnazyum trzemeszeńskiego. Godzi się więc poświęcić upadłemu zakładowi kilka słów wspomnienia, bo to przedmiot i bolesny i prawdziwy. Gimnazyum w Trzemesznie zostało zamknięte w 1863 roku z jakiego powodu? Tego nie pojmujemy; bo gimnazya poznańskie św. Maryi Magdaleny i Ostrowskie zamknięte nie zostały, choć na ich czele stali dyrektorowie Niemcy, ale Niemcy godni i dbający o dobro zakładów swych, i choć te same względem zakładów tych zachodziły okoliczności, które podawano za powód do zamknięcia gimnazyum trzemeszeńskiego. I to więc rzecz trochę dziwna.

Gimnazyum trzemeszeńskie, było okrzyczane co prawda jako nieoznaczające się zbytnią wśród młodzieży moralnością. Więcej w tem bajek jak prawdy. Wybryki młodzieży trzemeszeńskiej, choć rzeczywiście mniejsze i mniej niemoralne od wybryków młodzieży innych gimnazyów, mianowicie niemieckich, raziły tylko więcej, a to najprzód dlatego, że w małym miasteczku jak Trzemeszno, stujęzyczna fama, łatwiej wszystko wydobywa na jaw, potęgując zarazem fakta niż w większych miastach; a potem dlatego, że Trzemeszno jest miastem polskiem, w polskiej na wskroś okolicy, a ludność polska łatwiej się gorszy wybrykami młodzieży od ludności niemieckiej, która łobuzostwa swej młodzieży wyśmiewa tylko, często przyklaskuje im, i tak do nich przyzwyczajona jak do chleba powszedniego. Dojrzalsza nawet, bo akademicka młodzież niemiecka słynie z życia, które akademikowi polskiemu, choćby on nawet pochodził z okrzyczanych szkół trzemeszeńskich jest wstrętnem i po prostu niepojętem.

Gimnazyum trzemeszeńskie wydało też większą może liczbę mężów uczonych i zacnych obywateli niż którekolwiek inne. Co u gimnazyalistów trzemeszeńskich trzeba było uszanować, otóż nieuznawanie kast, poczucie honoru, godności osobistej i pielęgnowanie zmysłu solidarności. Pod temi względami inne gimnazya stoją daleko poza upadłem gimnazyum trzemeszeńskiem; gimnazyum wągrowieckie niech przejmie te tradycye zakładu, na którego gruzach samo powstało”.

3 Komentarze do O trzemeszeńskim gimnazjum słów kilka

ogloszenia
  1. K napisał(a):

    Wspaniały materiał… Choc mieszkam pomiędzy tymi dwoma miastami,dziękuję za ten kawałek historii .

  2. samo życie napisał(a):

    Opisany w gazecie artykuł o nas jest tak nieznany. Dobrze że i to mogłem poznać .Gdzie to portal znalazł? Podziwiam i dziękuję.

  3. prosto napisał(a):

    super artykuł,dzięki!zastanawia mnie jedno,minęło 1.5 wieku,a ”stujęzyczna fama,łatwiej wszystko wydobywa na jaw,potęgując zarazem fakta niż w większych miastach”.czyż to nie jest jeden z głównych powodów ”umierania” mojego ukochanego liceum…?czyż nie dzieje się tak z innymi ważnymi dla miasta sprawami?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Powered by WordPress | Designed by: SEO Consultant | Thanks to los angeles seo, seo jobs and denver colorado